Hantum in het begin van de 20e eeuw

Deel 3

Dan woonde verder op de Vleesmarkt in die tijd, "Skeane Jabek" (zei men). Ik kan me hem heel goed herinneren, maar z'n achternaam is me ontschoten. Hij was koopman in allerhande waar. 'n Soort "bazar" was het.

Daarnaast woonde toen de schoenmaker, "Baas Pik" zeiden we. Ik ben er vaak geweest, maar weet me z'n naam niet weer te herinneren.
Dan kwam 't huis waar Geert Kleiterp woonde. Tjitske was de naam van z'n vrouw."Geert Atsjes" werkte, evenals Sjoek Kamminga bij Beeking. Er waren twee dochters: Afke - die later met mijn moeders jongste broer Sipke trouwde en dus m'n tante werd - en Atsje die later trouwde wet Rense Vonk uit Ternaard. Dan woonde daar ook een tijdlang Jitse Grijpstra met zijn groot gezin. Jitse Tjiets werd zijn vrouw genoemd, 't zal wel Tjitske zijn geweest. Later gingen ze op andere plaatsen in het dorp wonen, maar daarover straks, als ik aan die plaatsen toe ben. Er waren heel wat kinderen in dit gezin: Sytse, later een beroemd schapenscheerder, Zeimpe, die als jongen jarenlang met Jan Doekes Sijens op de wagen naar Dokkum reed en Siemen, op wiens verjaardag de vlag op de toren stond. Hij was geboren op 31 augustus 1890 en overleed nog niet lang geleden 80-jarige leeftijd; Jacob-Jaap zeiden we. En dan ook nog Harmen, Ytje, Janna en dan was er meen ik nog één jongere maar diens naam herinner ik me niet meer. Jitse "Vod", dat was z'n bijnaam, was o.a. paardeslager en ik neem aan dat het pad daar de naam "Vleesmarkt" van heeft gekregen.

Op de rand van de steile terpwand, die daar afdaalde naar het weiland vóór de "pleats" van Hannema, stond nog een dubbele arbeiderswoning en een hok. In de woning woonden vaste arbeiders van Hannema - ik herinner mij nog Lieuwe Woudwijk wiens vrouw Grietje een zuster was van Jitse Grijpstra. Zij liep vooral tegen Sint Nicolaas met grote manden koek, taai enz. langs de buizen in Hantun en ongeving. "Koekje Griet" werd ze genoemd.

Aan een zijpad van "De Vleesmarkt" stond ook nog een huis met 'n klimop aan de oostelijke gevel. Daar woonde Ate Weinema. Deze liep met de bolkoer voor Bakker Velink in die tijd. Van hem herinner ik me 't volgende. Er stond in de Courant te lezen dat de volgende avond - 't uur stond erbij vermeld - bij helder weer een z.g. sterrenregen te zien zou zijn. Dat is: als een massa kleine meteorieten de dampkring der aarde passeert en door de wrijving met de lucht gaat gloeien. De baan en de looptijd van deze meteorieten zijn nauwkeurig bekend en 't kan dus tevoren worden aangekondigd als ze onze aarde passeren. Ate - die dit las en daarna sprak- zei zéér beslist: "Dat liege ze, dat bestjit net".
Toen de volgende avond de "Sterrenregen" zéér mooi aan de avondhemel te zien was, gingen we naar Ate. "Ate kom der út. En "sjoch sels dat it wieris." Maar Ate kwam niet naar buiten: "Jimme liege 't en wolle my er tusken nimme", was z'n bescheid.

Als we, van de Vleesmarkt komende, de weg overstaken, den stonden we voor de oude boerenhuizinge op de terp (die later werd afgegraven en wéér later werd opgevuld) bewoond door Pieter Westra en zijn gezin. De vrouw heette Aukje. De oudste dochter Boukje is later getrouwd met een Klasinga, die te Bornwird als veldwachter fungeerde en "de Kozak" werd genoemd. De zoon was
genaamd Tjeard, deze was in z'n jonge jaren veel in Duitsland werkzaam.
Later werd bij boer op "Sathe Roderterp" aan de weg naar Dokkum. Van hem werd in mijn jongensjaren verteld dat bij een "blauwtje" had opgelopen op een zondagavond bij een boerendochter te Foudgum.
Ik herinner mij nog 't Friese hekeldicht dat wij op dat feit bedachten:

        Yn 't ytse doarpke Hantum
        dêr wennet in boeresoan,
        die hie yn't greate Dútslân,
        goede fertsjinsten hoan.
        Hy ging doe wer nei hûs ta,
        mei 'n moai patijke jild.
        Nou gjit er Sneintejounen,
        om 'n faem to fjild.
        Hy kaem yn't lytse Foudgum,
        by 'n hiele rike boer,
        hy kaem, om dy syn dochter,
        mar dat gong geregeld oer.

De jongste dochter Dirkje was later vele jaren werkzaam op de gemeentesecretarie te Ternaard.