Een korte kerkenhistorie

Nicolaaskerk - Hantum

De Nicolaaskerk is gebouwd op de zuidwestelijke hoek van een terprestant. Het tufstenen kerkje zal omstreeks 1200 ontstaan zijn. De wijbisschop van Utrecht wijdde er een altaar in 1335. De kerk komt als kapel voor in een oorkonde van 1374. In de 16e eeuw heeft de kerk een nieuwe kap met tongewelf gekregen. In 1807 is een nieuwe bakstenen toren gebouwd waarin twee klokken hangen. Op de grootste klok zijn reliëfs aangebracht van S. Nicolaas en S. Catherina, waarvan S. Nicolaas de heilige van het hoofdaltaar geweest moet zijn. Hij staat afgebeeld met mijter en kromstaf en kind aan de voeten.
De eiken preekstoel met houtsnijwerk is van 1715. Het orgel is gebouwd in 1877.
Er hebben meerdere uitbreidingen en verbouwingen plaatsgevonden door de eeuwen heen. De kerk is in 1977 gerestaureerd o.l.v. het architectenbureau Van Manen en Zwart, dat in 1975 ook de toren hersteld had.
De Nicolaaskerk is eigendom van de Protestantse Gemeente Hantum c.a. (voorheen Nederlands Hervormde Gemeente), de toren van de burgerlijke gemeente.

 

Sint Annakerk - Hantumhuizen

De Sint Annakerk is gebouwd in de eerste helft van de 13e eeuw aan de oostzijde van het dorp op een terprestant. De toren met zadeldak is het oudste en dateert van rond 1200. De kerk is misschien aan de H. Anna toegewijd geweest.
In het schip van de kerk zijn in het begin van de 14e eeuw drie koepelgewelven aangebracht met geschilderde ribbendecoratie. De ribben zijn met kepers, spiraal en blokverdeling gevuld met langs de ribben bladversiering. De kap bestaat uit zwaar rondhout en zal 18e-eeuws zijn. De eiken preekstoel uit 1773 heeft rococo snijwerk aan de kuip.
Ook deze kerk is meerdere malen verbouwd en aangepast. De laatste restauratie vond plaats van 1939-1942 o.l.v. architect A. Baart, waarbij details in 13e-eeuwse vorm toegevoegd werden.
De kerk is eigendom van de Protestantse Gemeente Hantum c.a. (voorheen Nederlands Hervormde Gemeente), de toren van de burgerlijke gemeente. De kerk is in 2007 overgedragen aan de Stichting Alde Fryske Tsjerken.

 

Hervormde Kerk - Hiaure

De Hervormde Kerk is gebouwd op de kerkterp van Hiaure in 1869. Voorheen stond hier een oude middeleeuwse kerk met zadeldaktoren die afgebroken is in 1868. Er is een tekening van deze kerk gemaakt in 1722 door J. Stellingwerf (collectie Fries Museum Leeuwarden).
De toren van de nieuwe kerk is in het schip gebouwd. In de vensters zijn gietijzeren roeden aangebracht. De kap is gedekt door Friese pannen. Het inwendige is overdekt door een spitsbogig toelopend stucplafond. De preekstoel staat tegen de oostwand, evenals het doophek met gestanst hekwerk. Het orgel in neogotische kast is ingewijd in 1918.
In de gevel staat een stichtingssteen met de namen van de kerkvoogden P.J. Idsardi, S.R. Pijpstra en S.L. Banga. In de kerk is een grafsteen te vinden van de eerste predikant van Hiaure, namelijk Gerlarius Habbema, die in 1665 overleed op bijna 30-jarige leeftijd.
De kerk was in eigendom van de Hervormde Gemeente Hantum en Hiaure c.a. tot 1998.
Momenteel wordt het kerkgebouw beheerd door de "Stichting Vrienden van de Kerk Hiaure", opgericht in 1998. Het bestuur van de stichting bestaat uit de volgende personen: Pieter Bosch, voorzitter; Jacob de Hoop, penningmeester; Bert Barten, secretaris.
Bijna alle inwoners van Hiaure zijn donateur van de stichting en geven ieder jaar een bijdrage voor het onderhoud. Er worden geen kerkdiensten meer gehouden in de kerk, maar wel trouwerijen en begrafenissen.
De toren van de kerk is eigendom van de burgerlijke gemeente.

Bezoek ook eens de website van de Stichting Vrienden van de kerk Hiaure.
 

Gereformeerde kerk - Hantumerhoek

Op 3 september 1889 werden de eerste kerkenraadsleden gekozen van de Gereformeerde Kerk. Ze werden bevestigd in hun ambt op 22 september 1889. In 1890 treft men voorbereidingen voor het bouwen van een kerkgebouw op de Hantumerhoek. Op 19 april 1891 wordt de kerk in gebruik genomen.
In 1906 wordt er een nieuwe pastorie naast de kerk gebouwd. In 1913 volgt een consistorie achter de kerk. In december 1916 komt het schoolbestuur met het voorstel om gezamenlijk een kosterswoning te laten bouwen. Later komt het schoolbestuur op dit besluit terug. In 1917 wordt de kosterswoning geheel voor rekening van de kerk gebouwd.
De voormalige gereformeerde school kan in 1959 van de schoolvereniging worden overgenomen. Het vergadergebouw krijgt de naam "Us Ankerplak".
In 1962 wordt het kerkgebouw geheel vernieuwd en kan op 22 december 1962 opnieuw in gebruik worden genomen. De kosterswoning wordt in 1963 gerenoveerd.
In 1968 komt samenwerking met de Gereformeerde Kerk van Ternaard van de grond. Vanaf die tijd wordt de pastorie verhuurd en in 1974 aan de huurder verkocht. Inmiddels is ook het vergadergebouw "Us Ankerplak" en het kostershuis aan particulieren verkocht. Wegens de fusering met de Hervormde Gemeente Hantum c.a. is de Gereformeerde Kerk Hantumerhoek verkocht.

 

Ontstaan van één Hervormde Gemeente HANTUM-HANTUMHUIZEN-HIAURE

Vroeger maakte Hantum en Hantumhuizen ieder eene afzonderlijke gemeente uit. Hiaure werd bij Hantum gevoegd in 1606. Zoo lang had Hantum een eigen Predikant, doch Hantum en Hantumhuizen waren in 1619 reeds gecombineerd; zeer waarschijnlijk is zulks geschied in 1608 of 1609.