De tekst werd samengesteld na raadpleging van de schriftelijke nalatenschap van de overledene. Ik dank de familie graag voor haar toestemming tot inzage en het personeel van het F.L.M.D. voor zijn medewerking, in het bijzonder de conservator, mevr. drs. T.J. Steenmeijer-Wielenga. Mevr. M. Boonstra-Kalma, dochter van de overledene, komt veel dank toe voor de gelegenheid die ze in gesprekken bood tot kritische toetsing van mijn visie op haar vader en voor aanvullende informatie.

   Over Kalma is veel geschreven, met name in interviews en in toespraken bij huldigingen. Een uitvoerig, geautoriseerd interview verscheen van de hand van IJnte Botke en Jan Pieter Janzen in het maandblad De Strikel 30 (1989). Dankbaar is gebruik gemaakt van de kroniek van leven en werk die Freark Dam in 1982 samenstelde en die gepubliceerd werd in de feestbundel Freonen om ds. J.J. Kalma hinne, onder redactie van Michael Zeeman en schrijver dezes.

   De boeken uit de nalatenschap van J.J. Kalma werden op 10 en 11 november 1992 bij J.L. Beijers te Utrecht geveild. Compleet was de bibliotheek toen niet meer. Bij zijn leven had Kalma zelf enkele malen boeken verkocht, zo in 1960 aan Antiquariaat T. de Jong in Leeuwarden, dat er een catalogus van uitbracht. Van de 278 nummers in die catalogus betreft het merendeel historische en volkskundige publikaties, in het bijzonder over Noord-, Oost- en West-Friesland, Groningen, Drenthe en IJsland. De schriftelijke nalatenschap ging in hoofdzaak naar het F.L.M.D. te Leeuwarden. Daaronder zijn duizenden brieven, waarvan afzonderlijke vermelding verdienen die, welke deel uitmaken van de correspondentie met. H. Brouwer (over vele jaren, maar zeer intensief van 1945 tot 1954) en met Theun de Vries, die begon op 4 mei 1988 en tot de dood van Kalma voortduurde. Verder maken er onder meer deel van uit exemplaren van eigen publikaties met latere aanvullingen van eigen hand, niet uitgegeven handschriften over J.C.P. Salverda en R. Posthumus, een chronologisch en een op thema's geordende verzameling aantekeningen over J.H. Halbertsma, een uitvoerige kroniek van het Selskip foar Fryske Tael en Skriftekennisse (1844-1943), chronologische aantekeningen bij de in fotokopie ook aanwezige verzameling afleveringen van De Scearwinkel fen Hantsje Pik, en een kroniek van 1860 tot 1902 over het socialisme in Friesland. De Fryske Akademy te Leeuwarden kreeg de Friese predikantenlijsten, met talloze nieuwe, aan Romein onbekend gebleven bijzonderheden, die doorlopen tot in de jaren zeventig van onze eeuw. De Akademy had eerder (in 1978) al een exemplaar van zijn belangrijke bibliografie van Friese drukken tot 1816 ontvangen, alsmede een thematisch geordende bibliografie van publikaties uit de zeventiende eeuw met later verschenen studies.

   De Provinciale Bibliotheek van Friesland te Leeuwarden kwam in het bezit van vele, niet steeds geheel afgeronde bibliografieŽn, voorts van een op datum en auteur beschreven inventaris van de eigen brievencollectie-Eekhoff en van een chronologische verzameling aantekeningen over joden in Friesland. Van de handschriften die de bibliotheek reeds tijdens het leven van Kalma had gekregen, verdient de verzameling plakboeken over het kaatsen vermelding. Naar het I.I.S.G. te Amsterdam ging een studie over de Bildtse vereniging Broedertrouw, terwijl het Rijksarchief in Friesland te Leeuwarden onder meer materiaal ontving dat hem gediend heeft bij het schrijven over rode dominees in Friesland (1987), alsmede twee van aantekeningen voorziene verzamelingen afbeeldingen van meest Friese kerkzegels en van Friese kaarten en stadsplattegronden en gezichten.

 
 HOME 

 De dorpen 

 Verenigingen 

 Dorpsblad   HichtePunten 

 Historie




 Inleiding 

 - 1 -     - 2 - 
 - 3 -     - 4 - 
 - 5 -     - 6 - 
 - 7 -     - 8 - 






 Afdrukken?